De klimaatpaus van de EU onthulde vorige week een aantal ambitieuze doelstellingen om klimaatverandering tegen te gaan. In tegenstelling tot de paus in Rome, is onze Frans bijna roomser en heeft een baard waar een boskabouter jaloers op is. Man, wat timmert hij ijverig aan de klimaatmaatregelenweg. Zoals gezegd kan worden tegen iemand die voor een stoplicht wacht, groener wordt ie niet!

De EC gaat ervan uit dat een top-down benadering, door hogere belastingheffing, de panacee is om het klimaat te helpen en de natuurlijke omgeving tegen de mens te beschermen. Maar wie beschermt de mensheid tegen het beleid van almaar hogere, negatieve prijsprikkels die voorgesteld wordt door de Europese overheid?

Volgens de Austrian Economic School (zie mises.org) is het een illusie om een dynamisch systeem te willen reguleren, zoals in het geval van een planeconomie of het klimaat zelf. Het is net zo kansarm als de wens van een boswachter die het ecosysteem van een tropisch regenwoud, inclusief alle organismen, zou willen regelen.

In het standaard economisch model is het bekend dat belastingen en subsidies áltijd verstoringen in vraag en aanbod opleveren. Een belasting verhoogt de prijs en verlaagt kunstmatig de gevraagde hoeveelheid terwijl een subsidie de prijs van een product of dienst verlaagt en dus kunstmatig de aangeboden hoeveelheid verhoogt.

De grote automobiel-reset is onderdeel van de nieuwe set bindende maatregelen die de uitstoot van CO2-emissies in 2030 met 55% gereduceerd moet hebben ten opzichte van 1990. Wetgevers in de EU komen dus met nieuwe voorstellen voor maatregelen om het verbod op interne verbrandingsmotoren te versnellen. De druk om te elektrificeren zou een verbod op de verkoop van benzine- en dieselauto’s kunnen inhouden binnen 20 jaar.

En terwijl China – de steenkoololifant in de woonkamer – vrolijk doorgaat met het bouwen van kolencentrales, wil Europa graag het beste jongetje van de klas blijven om in 2050 als eerste continent emissievrij zijn. Zoals al op een website werd opgemerkt: “Lawmakers usually overpromise and underdeliver, so good luck with those targets“. De nieuwe maatregelen geven in ieder geval een nieuwe boost aan de Europese markt voor elektrische auto’s.

Volkswagen wil haar verkoop van auto’s met verbrandingsmotoren met 70% reduceren per 2030. Renault en Ford hebben ook aangegeven om richting 2030 steeds meer elektrische auto’s te verkopen. Zakenbank Barclays betwijfelt echter of de voorgestelde emissiereductiedoelstelling van 2030 behaald kan worden. Zelfs met hybride auto’s zal het een flinke uitdaging zijn.

Gezien de extra belasting op vastgoed en auto’s, is het EU-voorstel in ieder geval voor Hongarije onacceptabel. Dit land zal dus een veto uitspreken over het Fit for 55-pakket. Zoals Timmermans ook aangeeft, vraagt de EU inderdaad veel van de burgerbevolking. De komende maanden zal er heftig worden gedebatteerd over de voorstellen. Een meet in the middle betekent nog steeds een fors hogere kostenpost voor iedereen, en vooral voor de industrie in de Oost-Europese landen die nog zwaar leunt op fossiele brandstoffen.

De CO2-prijs – ofwel de prijs voor vervuiling – steeg woensdag vlak na het nieuws dat meer industrieën zullen vallen onder het emissiehandelssysteem (ETS). Investeerders hebben ook een kaartje gekocht om een ritje naar boven te maken, terwijl de consument de kosten zal dragen. De snelle prijsstijging van de huidige ETS heeft al tot veel klachten van Oost-Europese landen geleid en zal de mogelijkheid tot het investeren in schone technologie sterk onder druk zetten. Ook een analist van Wood Mackenzie stelt dat de implementatie van deze maatregelen een logistieke nachtmerrie kan worden.

De wolkbreuk die in Duitsland, Nederland en België voor overstromingen zorgden, gaven de woorden “To give humanity a fighting chance” van Frans Timmermans nog wat extra overtuigingskracht. Achter deze mooie woorden zitten ongetwijfeld goede intenties. Maar, gaat het hier om een kans, of kunnen de nieuwe belastingen eerder als een bedreiging worden gezien die de algehele bereidheid zal verminderen? Maatregelen-moe dus, en niet alleen van de klimaatmaatregelen.

Vervolg en belangrijkste doelen Fit for 55-pakket

Voor dit klimaatplan is unanimiteit in de Europese Raad nodig. Er zal dan ook nog wel zo’n twee à drie jaar politieke strijd volgen. Naar verwachting zullen veel landen wel delen van het pakket willen aanpassen. Vooral over de brandstofbelasting en het emissierechtensysteem lopen de meningen flink uiteen.

De belangrijkste doelen voor het Fit for 55-pakket samengevat per thema:

Thema     Doelen 2030
 Waterstof
  • 40 gigawatt elektrolysers voor productie van groene waterstof.
  • Europese productie van 10 miljoen ton groene waterstof.
  • 50% aandeel hernieuwbaar in waterstofverbruik.
 Transport
  • Alle nieuwe personenauto’s CO2-neutraal (in 2035)
  • Langs de Europese wegen iedere 60 kilometer een laadstation van 600 kilowatt  voor personenauto’s en bestelwagens.
  • Langs de Europese wegen iedere 60 kilometer een laadstation van 3.500 kilowatt voor zware voertuigen.
  • Langs de Europese wegen iedere 150 kilometer een waterstoftankstation
 Herziene Renewable Energy Directive

De richtlijn voor hernieuwbare energie wordt herzien en bevat…

  • Een nieuw Europees doel van 40% hernieuwbare energie.
  • Een referentiepunt van 49% hernieuwbare energie in gebouwen.
  • Een jaarlijkse toename van het gebruik van hernieuwbare energie voor het koelen en verwarmen van gebouwen van 1,1%.
  • Een jaarlijkse toename van het gebruik van hernieuwbare energie voor stadsverwarming en -koeling van 2,1%.
 Energy Efficiency Directive

De richtlijn voor energie-efficiëntie wordt versterkt en…

  • Eist van lidstaten dat ze jaarlijks ten minste 3% van de totale vloeroppervlakte van alle publieke gebouwen renoveren.
  • Stelt lidstaten ten doel om het energieverbruik in de publieke sector jaarlijks met 1,7% te verminderen.
  • Moedigt overheden aan om energieprestatiecontracten te gebruiken voor de renovatie van grote utiliteitsgebouwen.
  • Geeft prioriteit aan energie-efficiëntiemaatregelen voor kwetsbare consumenten en energiearme huishoudens.
 Industrie
  • Er komt een indicatieve doelstelling om het gebruik van hernieuwbare energie in de industrie met 1,1% per jaar te verhogen.
 Sociaal klimaatfonds (SCF)
  • Dit fonds stelt voor de periode 2025 tot 2032 72,2 miljard euro ter beschikking te stellen voor ondersteuning van Europese burgers die het meest worden blootgesteld aan energie- of mobiliteitsarmoede.
 Carbon Border Adjustment Mechanism
  • Dit mechanisme zal een CO2-prijs creëren voor de invoer van een gerichte selectie van producten. Dit om ervoor te zorgen dat de Europese klimaatinspanningen niet leiden tot CO2-uitstoot – zogenaamde ‘koolstoflekkage’ – naar andere continenten. Zo wordt geborgd dat Europese emissiereducties daadwerkelijk bijdragen aan een wereldwijde emissiedaling.

Foto Frans Timmermans: Beeld BELGA.

Bron Tabel Fit for 55 Solar Magazine, 14 juli 2021.