Samenvatting

De kans op een prijsconsolidatie op de markten voor elektriciteit, gas en kolen wordt steeds groter na nieuwe prijsrecords. Onduidelijk is wat de prijs van emissierechten gaat doen op korte termijn. Het momentum van de opwaartse beweging lijkt af te nemen, dus zijwaarts tot lager is in deze markt zeker een mogelijkheid.

De olieprijs, Brent december 2021, staat op een nieuw hoogtepunt voor dit jaar en zal op basis van een lage voorraadsituatie verder kunnen stijgen richting $90. 

  • Olie: prijs noteert weer aan de bovenkant rond $75 (december contract).
  • Elektriciteit: opwaarts gestuwd door hogere prijzen van gas.
  • Gas: nerveus voor winterperiode met onzekerheid over levering Nord Stream 2.
  • Kolen: forse correctie afgelopen dagen, prijssteun op 20-daags gemiddelde $119.
  • CO2: prijs was eerder boven € 60 per ton uitgebroken en handelt momenteel rond dit niveau.

Marktverwachting

Het is waarschijnlijk dat de prijzen voor gas en elektriciteit relatief hoog blijven de komende maanden, na de ongebruikelijke prijsstijgingen van afgelopen tijd. Weermodellen blijven koele en droge condities voorspellen voor Europa deze winter, waardoor de gasvoorraad verder zal uitputten. De inflatie in grondstofprijzen is nu in demand destruction modus gegaan. Hierdoor wordt de kans op een politieke interventie groter. De naderende winter met significant hogere vraag kan de stabiliteit van het energiesysteem in gevaar brengen.

Olie

Vorige week lieten de voorraadcijfers een forse daling in de ruwe olieproductie zien. De algoritmische handel was op dat moment gericht op de impact die storm Ida heeft gehad op het aanbod van olie uit de golf van Mexico. Deze impact is groter dan enig andere storm in de geschiedenis. In vergelijking met de eerste 13 dagen na de storm Katrina in 2005, is er nu 40% meer ruwe olie verloren.

Vlak voordat de cijfers uitkwamen, was de prijs erg beweeglijk na het nieuws dat China olievaten uit haar Strategische Petroleum Reserve (SPR) op de markt zou brengen, om de stijgende kosten van olie-import te verlichten. Het fysieke aanbod uit de SPR zal echter niet voldoende zijn om het gewenste effect op te leveren. Het laat eerder de kwetsbaarheid van de financiële oliemarkt zien.

De markt blijft de productie van OPEC+ absorberen. De stijging van de prijzen heeft weinig gedaan om de productie in de VS noemenswaardig te verhogen. De commerciële voorraad (ex-SPR) in de VS is, in vergelijking met voorgaande jaren van ver boven historische niveaus, naar verrassend lage niveaus gegaan. Er zal worden onttrokken zolang backwardation blijft aanhouden bij een aanbod dat lager is dan de (raffinage)vraag. Het tempo van onttrekkingen is echter niet houdbaar. Volgens de rapportage van de US Energy Information Administration (EIA) bevinden de gecombineerde voorraden ruwe olie, benzine en stookolie zich op het laagste niveau sinds 2014.

 

 

 

In deze grafiek staat de olieprijs voor levering in december 2021. De prijs beweegt comfortabel boven de korte termijn voortschrijdende gemiddelden na eind augustus gebodemd te zijn rond $65 per vat.

Prijs Ruwe olie – Brent Dec 2021 ($/barrel) – dagkoers op log schaal inclusief dagelijkse exponentieel voortschrijdende gemiddelden: EMA5, EMA10 en EMA20.

Elektriciteit

De hoge elektriciteitsprijs is het gevolg van de prijs van aardgas die op een all time high staat. De hoogte van de elektriciteitsprijzen is nu voorpaginanieuws in veel landen en heeft het politieke domein bereikt. De stijgende prijs heeft veel mensen verrast. De zorg is dat de prijs voorlopig neerwaarts rigide blijft en de reële koopkracht onder druk zal zetten.

Er zijn al berichten van rolling blackouts in Californië en stroomonderbrekingen van 12 uur door tekorten, zoals in Zimbabwe. In dat land zijn ze bekend met (hyper)inflatie door het massaal bijdrukken van geld. Elektriciteit kan je echter niet drukken.

De prijs heeft een tijd boven de voortschrijdende gemiddelden bewogen. Een dergelijk steile stijging is moeilijk vol te houden. Zoals een elastiek terugschiet wanneer deze losgelaten wordt, zal de prijs ook terugvallen richting de rode lijn (EMA20), zie onderstaande grafiek.

 

  

De rode lijn (EMA20) stijgt ook, dus de consolidatie hoeft niet altijd een correctie in termen van prijs te zijn. Het kan ook een tijd correctie zijn, ofwel meer een zijwaartse beweging. Een correctie in termen van tijd is meer in lijn met de robuuste vraag en de interesse van participanten die hun prijsrisico voor 2022 nog moeten afdekken.

Prijs Elektriciteit leverjaar 2022 (eur/MWh) – dagkoersen op log schaal inclusief dagelijkse EMA5, EMA10 en EMA20.

Gas

Stijgende gasprijzen lijken een zware last te worden voor de Europese economie en elders. Grootverbruik prijzen zijn bijna 5x hoger in vergelijking met 2019 rond deze tijd. Diverse aanbodverstoringen en het herstel van de wereldwijde vraag, in combinatie met de Europese koude periode aan het einde van de winter, is een perfecte storm gebleken.

Als het een koude winter wordt, zullen sommige bedrijven tijdelijk hun bedrijfsactiviteiten moeten stopzetten. Dit betekent dat Europa bij Poetin zal aandringen op een snelle ingebruikname van Nord Stream 2. Rusland en Algerije hebben hun export verhoogd, maar niet voldoende.

Sommige analisten vragen zich af of Gazprom een strategie volgt gericht op het opdrijven van de prijs, of dat het bedrijf hiermee het Westen probeert te overtuigen om het Nordstreamproject af te ronden. 

Een woordvoerder van Gazprom: Onze missie is om contractuele verplichtingen na te komen aan onze klanten, niet om ‘zorgen te reduceren’ van een abstracte markt”.

 

  

In de grafiek met de leveringsprijs van gas in 2021 is duidelijk te zien dat de prijs een aantal dagen significant boven het 5-daags gemiddelde heeft bewogen, zie gele lijn, en nu wat terugvalt, mogelijk richting € 35.

Prijs TTF Gas CAL 2022 (eur/MWh) – dagkoersen op log schaal inlcusief dagelijkse EMA5, EMA10 en EMA20.

Kolen

 De extreem hoge gasprijs heeft de kolenprijs in haar kielzog meegenomen naar nieuwe prijsrecords. Net als gasmoleculen, is steenkool ook gewild in de Aziatische landen, waar fors hogere prijzen worden betaald. De opslagniveaus zijn erg laag in China en India.

Daarnaast heeft orkaan Ida invloed gehad op de bevoorrading. In deze markt is er dus, net als op de gasmarkt, ook sprake van een laag aanbod door verstoringen in de aanvoerketen, gecombineerd met een hoge wereldwijde vraag.

 

 

De grafiek laat zien dat de prijs afgelopen dagen is teruggevallen met ruim $10. De prijs heeft steun gevonden op het 20-daags exponentieel voortschrijdend gemiddelde (rode lijn).

Prijs ICE Coal 2022 (usd/t) – dagkoersen op log schaal inclusief dagelijkse EMA5, EMA10 en EMA20.

Emissie rechten

Nadat de CO2-prijs eenmaal boven de € 60 sprong, handelde de markt vrij snel hoger richting een hoogterecord van $63. Dit niveau is vooralsnog een weerstandsniveau. De kans bestaat dat de prijs eerst verder terugvalt, gezien de beweging van de EMA’s. De 5-daags EMA is door de 10-daags naar beneden gebroken en geeft op korte termijn een negatief signaal. Hier geldt echter, hoe korter de periode, hoe groter de kans op een vals signaal. Er bestaat een uitruil tussen snelheid en betrouwbaarheid van het signaal. Voor lange termijn beslissingen is het verstandiger om een langere termijn (weekbasis) toe te passen.

 

 In deze grafiek staan de dagprijzen van de emissierechten voor contract december 2022 voor de recente prijsactie. De prijs bevindt zich onder de dagelijkse EMA’s en de tijd zal snel leren of de CO2-prijs onder het niveau van € 60 zal gaan handelen. Mocht dit gebeuren, zal deze opwaartse driver achter de beweging van gas- en elektriciteitsprijzen tijdelijk wegvallen en de nervositeit mogelijk wat kunnen verlichten op deze oververhitte markten.

Prijs Emissierechten – Dec-22 contract EEX (eur/t) – dagkoersen log schaal inclusief dagelijkse EMA5, EMA10 en EMA20.