Ondanks neerwaartse prijscorrectie blijft de vraag-aanbodverhouding van belangrijkste grondstoffen ongewijzigd krap.
  • Olie: Prijscorrectie. “buy the dip” mentaliteit want “the trend is your friend”
  • Elektriciteit: Correlatie met olieprijs. Front maanden harder onderuit dan kalender
  • Gas: Zelfde verhaal als bij elektriciteit; prijs in correctief continueringspatroon
  • Kolen: Stijgende prijs door hoge elektriciteitsvraag in Azië
  • CO2: Steun op € 50 per ton. Groot continueringspatroon. Veel opwaarts potentieel.
Olie

OPEC+ heeft de interne verdeeldheid – vooral tussen Verenigde Arabische Emeraten en Saoedie-Arabië  – voorlopig overwonnen en verhoogt de productie per augustus. Het kartel verwacht dat de olievraag met 6 miljoen barrels per dag zal stijgen. In 2022 wordt verwacht dat de mondiale vraag naar 100 miljoen vaten per dag zal stijgen. Op het nieuws dat de oliekraan fors open zou gaan, volgde een forse prijsdaling. Al met al corrigeerde de prijs van het eerstvolgende maandcontract van $78 naar $68. Van dat niveau is de olieprijs weer opgeveerd, ondanks een onverwacht grote toename van de olievoorraad in de VS. Deze toename wordt mede door een hogere schalieproductie veroorzaakt.

De mantra lijkt voorlopig het kopen van de dip te zijn, want de grotere trend is opwaarts gericht. Ook is er nog steeds krapte op de wereldwijde oliemarkt. Door de grotere onzekerheid rondom de bepalende factoren van vraag en aanbod, zal de prijs volatiel blijven. Door de inflatoire krachten die momenteel werken op de vraag (bestedingsinflatie), als wel op het aanbod (kosteninflatie door toeleveringsproblemen), ziet COMCAM de olieprijs eerder hoger dan lager gaan vanaf dit niveau.

Elektriciteit

De elektriciteitsprijs bereikte een nieuw hoogtepunt begin juli, waarna de prijs van kalenderjaar 2022 van € 75 naar € 70 per MWh daalde, en hier een bodem probeert te vinden. De elektriciteitsprijs wordt vooral ondersteund door de gasprijs en de prijs voor emissierechten, de CO2-prijs. De korte termijn prijzen stonden afgelopen week onder druk door hoge opwek van wind en zon.

Sinds begin dit jaar zijn de spotprijzen in België, Frankrijk en Nederland met 100% gestegen door de hoge inputprijzen, kolen, gas en CO2, als ook door de matige wind en kern opwek. Hierdoor haalde de spotprijs (day ahead) prijsrecords vergelijkbaar met niveaus van 2008. Ook de Duitse elektriciteitsprijzen stegen mee.

In het weekend zijn er regelmatig negatieve prijzen voor een aantal uren. Er is dan minder vraag en veel duurzame opwek. Eerder deze week werd aangegeven dat er slechts een kleine kans is op een hittegolf deze maand in onze regio. Hierdoor zal de vraag naar gas en elektriciteit niet extreem toenemen. De Nederlandse regering heeft Chinese en Russische investeerders uitgesloten van de bouw van nieuwe kerncentrales in het land vanwege de nationale veiligheid.

Zie onderstaande grafiek voor de levering van elektriciteit in het kalenderjaar 2022.

 

Gas

In het 2e kwartaal is de prijs van aardgas met 35% gestegen. De elektriciteitsprijs is met 25% toegenomen, de prijs van CO2 steeg met 31%. Ook de vraag naar aardgas en de opwek van duurzame energie bereikte nieuwe hoogtepunten. De gasprijs wordt ondersteund door diverse factoren waaronder lage voorraden en een hoge vraag. De aanbodkant is krap door het grote prijsverschil tussen Europa en Azië, waardoor LNG vooral naar Azië wordt verscheept.

Het vullen van de Europese gasbergingen ligt nog steeds achter op schema. Het vullingspercentage is momenteel 52% ten opzichte van 84% vorig jaar. Een hoge vraag en een beperkt aanbod, zal het neerwaarts potentieel beperken op korte termijn. Het gemiddelde gasvolume op de Europese markt was 23% lager in de 1e helft van 2021 ten opzichte van dezelfde periode van 2020.

Afgelopen week is Nord Stream 1 stilgelegd voor een 10-daags onderhoud. Hierdoor daalde de Russische gastoevoer met 25%. Duitsland en de VS hebben overleg gehad over Nord Stream 2 (NS2) en zijn overeengekomen dat de sancties niet worden hervat. Volgens de CEO van NS2 is de gaspijpleiding voor 98% gereed. Naar verwachting eind augustus afgerond en zal de testfase ingaan. Door NS2 zal de exportcapaciteit tussen Rusland en Duitsland verdubbelen tot 110 miljard m3/jaar.

Verwacht wordt dat de gasvraag in 2024 gestegen zal zijn met 7% ten opzichte van het niveau van 2019. De sterke gasprijs maakt steenkool aantrekkelijk voor de opwek van elektriciteit.

Zie onderstaande grafiek voor levering gas kalenderjaar 2022.

Kolen

De vraag naar steenkool in Azië en Europa blijft hoog en dus blijft de prijs ondersteund, aangezien het aanbod trager reageert dan de vraag. De voorraadsituatie is ook krap in Europa. Er komt minder steenkool uit Colombia,  de Russische export is van het westen naar het oosten verschoven. Ook zijn er verstoringen van de Zuid-Afrikaanse export. Het resultaat van bovenstaande factoren is een 10-jaars prijsrecord, na een prijsstijging van 40% vanaf begin 2021.

Rotterdam zag een jaar-op-jaar toename van 36% in de overslag, omdat steenkool een concurrent van gas is geworden. Steenkool zal tegen 2030 geleidelijk verdwijnen uit Europa door de hogere CO2-prijs, die wordt opgedreven door de klimaatdoelstelling van de Europese Commissie.

Voorlopig is de prijstrend van steenkool opwaarts. De sterke elektriciteitsvraag vanuit Azië zorgt voor een hogere prijs wereldwijd, de hoge gas- en CO2-prijzen bieden extra ondersteuning. Hogere prijzen voor de uitstoot van emissies zullen kolengestookte elektriciteitscentrales economisch onrendabel maken tegen het eind van dit decennium.

Zie onderstaande grafiek voor de kolenprijs API2, front maand.

Emissie

De CO2-spotprijs tikte in juli een nieuw prijsrecord aan van € 58 per ton, in een nerveuze markt gekenmerkt door flinke prijsfluctuaties. De prijsstijging werd gedreven door een sterke gasvraag, maar ook door een uitgelekt document van de Europese Commissie (EC) over hervorming van het handelssysteem. In dit Fit for 55 plan wordt uitgegaan van een geleidelijke afbouw in 10 jaar van de gratis CO2-rechten vanaf 2024. Ook zullen er strengere regels zijn voor het doorverkopen van rechten. Er zal eenmalig een aantal rechten uit de markt worden gehaald, niet-gratis gealloceerde rechten zullen worden geveild. Diverse sectoren zoals scheepvaart en wegvervoer worden toegevoegd aan de sectoren die onder het European Trading System (ETS) gaan vallen.

Omdat deze nieuwe voorstellen van de EC al waren uitgelekt, was het nieuws geen verassing meer voor de markt. Ofwel: Buy the rumor, sell the (news)fact.

Door de hervorming van het ETS – voor het versnellen van de emissiereductie – verwachten analisten van Argus een CO2-prijs van boven € 60 per ton tegen het eind van dit jaar. De prijs staat op dit moment dichter het niveau van € 50 euro, omdat de markt richting zoekt bij het verwerken van het grote pakket aan maatregelen. Na de zomer zullen alle individuele wetsvoorstellen besproken worden in het Europees Parlement en in de Europese Raad. Dat kan overigens nog jaren duren.

De EU wil per 2023 starten met het Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM). De eerste sectoren die gedekt worden door dit CBAM zijn: aluminium, cement, elektriciteit, meststoffen, ijzer en staal. Deze sectoren riskeren de meeste CO2-lekkage, die buiten de EU betaald moeten worden voor geïmporteerde producten van de geselecteerde ETS-sectoren. Grote vraag is wat de embedded emissieprijs prijs zal moeten zijn voor importgoederen in deze sectoren. Het doel van CBAM is dat niet-EU producenten in sectoren die CO2 lekken, dezelfde kosten maken als EU-producenten, zodat de concurrentiepositie van Europese bedrijven beschermd wordt. Het EU-mechanisme voor aanpassing van de koolstofgrens, CBAM, zou ertoe kunnen leiden dat energie-intensieve industrieën het EU-blok zullen verlaten naarmate de gratis rechten worden afgeschaft.

Het Verenigd Koningrijk zal in 2022 80 miljoen CO2-rechten veilen in het kader van het ETS. Het veilingkader hiervoor wordt dit jaar gepubliceerd.

Zie onderstaande grafiek voor de prijs van emissierechten in December 2021 contract EEX (euro/t) .