Samenvatting

Er lijkt geen einde te komen aan de – nu zelfs op logaritmische schaal – parabolische prijsbeweging van gas, elektriciteit en kolen. De prijs van aardgas noteert wereldwijd meerjarige hoogtepunten. Rabobank stelt dat de huidige Europese energiecrisis nu al extremer is dan de olieprijsschok uit de jaren ‘70. Een aantal benzinestations in Britse steden staan droog of zijn gedwongen te rantsoeneren door een gebrek aan chauffeurs. De prijs van emissierechten is opgeveerd van steunniveau € 60 en boven € 65 geweest. Afhankelijk van weer en geopolitiek zal het een dure winter worden waarbij overheden mogelijk de pijn proberen te verzachten met gevolgen voor hun huishoudboekjes.

 

  • Olie: De Brent prijs handelde gisteren boven $80 (november contract).
  • Elektriciteit: Prijs richting blow-off top door parabolisch stijgende gasprijs.
  • Gas: Escape velocity. Lage buffers. Beperkt aanbod, sterke vraag Azië.
  • Kolen: De prijscorrectie van $10 was springplank voor een $30+ beweging.
  • CO2: Prijs tijdelijk uitgebroken boven oude weerstand van € 63. Bulltrap?

Markten

Het is altijd listig om een top te bepalen voor een op dit moment schaarse commodity zoals gas. Waar de prijs van aandelen bodemt op angst, piekt de prijs van grondstoffen op angst. De trend is your friend totdat de trend draait op het punt waar de meeste participanten scheef zitten. Daarvoor moet de marktprijs eerst naar het punt van maximale pijn waarbij zelfs de meest doorgewinterde contrarian de handdoek in de ring gooit.

De markten zijn momenteel stabiel instabiel en een trendommekeer is goed denkbaar. Het omvallen van vastgoedontwikkelaar China Evergrande Group lijkt een Chinees Lehman-moment in slow-motion. Door de verwachte inflatiedruk is de rente op Amerikaanse 10-jarige staatsobligaties boven het niveau van 1,5% gestegen. Dit zet obligatiekoersen, maar ook de prijs van aandelen onder druk. Waar de obligatiemarkt de slimste markt is, is de aandelenmarkt een goede early warning indicator van een meer risico-averse houding ten opzichte van financiële assets. Ook een stijgende US-dollar is een voorbode voor een risk-off scenario, aangezien de meeste schulden genoteerd zijn in USD en daarom in tijden van onrust als ‘veilige haven’ wordt gezien.

De prijs van aandelen wordt bepaald door de verdiscontering van toekomstige cashflows. De sterke vraag naar grondstoffen kan nu nog even aanhouden met de gepaard gaande sterk blijvende of zelfs verder stijgende prijzen van gas, elektriciteit en kolen. Maar de wal zal het schip uiteindelijk doen keren, omdat high prices kill high prices. Hoge prijzen lokken extra aanbod uit op termijn en zorgen tegelijkertijd voor vraaguitval. De welbekende varkenscyclus.

Ruwe olie

De handelsvoorraden olie in de OESO-landen liggen 5% onder het seizoengemiddelde van 2015 tot en met 2019. De energie-industrie heeft een sterk cyclisch karakter. Hoe groter de oorspronkelijke verstoring van de productie, consumptie, voorraadsituatie en het prijsniveau, hoe groter de onmiddellijke reactie en hoe groter de daaropvolgende response.

In de huidige marktsituatie zijn de hoge prijzen voor steenkool, gas en olie het directe gevolg van hoge voorraden en lage prijzen van vorig jaar rond deze tijd veroorzaakt door The Great Lockdowns. Hierna volgde een uitzonderlijk snel economisch herstel.

Volgens een olie-analist van Trafigura, één van de grootste handelshuizen in grondstoffen, zijn de verder in de toekomst liggende oliecontracten nog steeds goedkoop omdat handelaren de toekomstige krappe vraag-aanbod balans blijven onderschatten. Zo handelt het contract voor levering in december 2022 nu rond $70 per vat, maar zal dit niveau naar verwachting volgend jaar rond $100 kunnen handelen. Ondanks een verdubbeling van de olieprijs, is het aantal boringen in de schaliegasindustrie nog niet sterk toegenomen.

 

Het orkaanseizoen is nog niet afgelopen met een ideale situatie van warm zeewater en weinig wind voor het ontwikkelen van tropische stormen, die richting de boorplatforms en olieraffinaderijen in de golf van Mexico kunnen bewegen. De impact van dergelijke weersystemen kan leiden tot een verder oplopende risicopremie in de olieprijs.

Prijs Ruwe olie – Brent Dec 2021 ($/barrel) – weekkoers op log schaal met wekelijkse EMA5, EMA10 en EMA20

Elektriciteit

Zoals hierboven vermeld, kan gesproken worden van een echte energiecrisis in Europa. Bedrijven en huishoudens worden geconfronteerd met extreem hoge marktprijzen. Dit zal invloed hebben op de macro-economische situatie en mogelijk leiden tot het fenomeen stagflatie, zoals dat het geval was in de zeventiger jaren van de vorige eeuw. Stagflatie bestaat uit een dalende economische groei, (stagnatie) in combinatie met een oplopend prijspeil (inflatie). Waar bestedingsinflatie wordt veroorzaakt door een hogere vraag, wordt de inflatie in een stagflatie-scenario door een beperkt aanbod gedreven. Dit is meer structureel van aard dan bestedingsinflatie.

 

De hoge prijzen zullen dus waarschijnlijk langer aanhouden dan wenselijk, en van invloed zijn op de meeste sectoren met aanbodverstoringen tot gevolg. Naast de structurele factoren, zijn er een aantal tijdelijke factoren die de tekorten en daardoor de opwaartse druk op de spotprijzen vergroten. De lage opwek via wind is een van die factoren, als ook de extreme backwardation op de TTF gasmarkt door de krappe voorraadsituatie.

Prijs Elektriciteit leverjaar 2022 (eur/MWh) – weekkoers op log schaal met wekelijkse EMA5, EMA10 en EMA20

Gas

Op dit moment zijn Europese aardgasprijzen 400% hoger dan het gemiddelde prijsniveau tussen 2010-2020. De prijzen zullen weinig neerwaarts potentieel zien komende winter. Als het ook koud én windstil is, zullen er tekorten zijn. Er gaan al stemmen op om het gasveld in Groningen te heropenen. Het gastekort toont de gas-afhankelijkheid aan van andere (energie)markten. Ook de sectoren die afhankelijk zijn van elektriciteit, en dat is een erg lange lijst.

Naast alle factoren die de gasprijs naar een all time high hebben gestuwd, ging er begin deze week 50% minder gas door de Yamal-pijpleiding naar Europa. Het is te eenvoudig om te stellen dat Rusland de markt vanwege politieke redenen krap houdt. Rusland pompt zoveel als het kan. Gazprom heeft echter moeite met productieverhoging, doordat Rusland kampt met onderhoud van gasvelden, lage binnenlandse voorraden en grotere flows naar Turkije.

Waar de Europese gasprijs momenteel handelt rond $25 per miljoen Btu (British thermal unit), wordt in Azië zelfs $27 voor LNG betaald. Chinese nutsbedrijven hebben al aangegeven dat onverwachte blackouts het Nieuwe Normaal zullen zijn. De prijs in de VS noteert daar ver onder, maar de prijs van het zogeheten Henry Hub gas stijgt nu ook richting $6, het oude prijsrecord uit 2014.

 

Niet alleen de consument is de dupe van de gasprijs melt-up. Door de hoge beweeglijkheid heeft hedge fund Statar al forse verliezen moeten incasseren door het speculeren in Gas Vegas. Het zal niet het laatste fonds zijn die pijn gaat ondervinden als gevolg van de prijsvolatiliteit van nasty natgas.

Prijs TTF Gas leverjaar 2022 (eur/MWh) – weekkoers op log schaal met wekelijkse EMA5, EMA10 en EMA20

Kolen

Zoals in de vorige marktupdate was aangegeven, heeft de steenkoolprijs voor levering in 2022 steun gevonden op het 5-weeks exponentieel voortschrijdend gemiddelde, de rode lijn in de grafiek, om vanaf $120 te stijgen tot boven $150 per ton. De steenkoolprijs voor levering in 2023 noteert inmiddels rond $100 per ton.

 

 

China heeft vorig jaar de wens uitgesproken om CO2-neutraal te zijn in 2060. Dit ambitieuze plan dreigt te mislukken, nu China weer volop kolencentrales laat draaien door de hoge prijs van alternatieven zoals gas. De voorraden in India en China zijn nog steeds laag, de beschikbaarheid van spotaanbod is beperkt en er is voorlopig geen teken dat de Chinese importvraag zal afnemen.

Prijs ICE Coal 2022 (usd/t) – weekkoers op log schaal met wekelijkse EMA5, EMA10 en EMA20

Emissierechten

De gap die was ontstaan na de sprong richting € 63 is in de afgelopen weken gevuld door een test van de steun op € 60. Begin deze week handelde de prijs boven $65 met hulp van almaar oplopende gas- en steenkoolprijzen. Ook speculanten helpen een handje mee en proberen een graantje mee te pikken van een verdere stijging van de prijs van emissierechten.

 

De prijs bevindt zich weer boven de dagelijkse en wekelijkse exponentieel voortschrijdende gemiddelden (EMA’s) en zou verder kunnen oplopen.

 

Prijs Emissierechten – Dec-22 contract EEX (eur/t) – weekkoers log schaal met wekelijkse EMA5, EMA10 en EMA20

Bronnen:

  • https://www.zerohedge.com/energy/harsh-truth-behind-europes-energy-crisis
  • https://www.zerohedge.com/markets/gazprom-were-not-withholding-gas-europe
  • https://www.zerohedge.com/commodities/gasflation
  • https://www.zerohedge.com/markets/european-gas-prices-hit-escape-velocity-after-russian-gas-suppliesplunge-57
  • https://www.zerohedge.com/geopolitical/hurricane-forecasters-expect-two-storms-form-atlantic-basin-week
  • https://www.zerohedge.com/markets/theres-inflation-central-banks-want-and-theres-inflation-we-get
  • https://www.zerohedge.com/markets/all-hell-breaking-loose-energy-markets
  • https://www.zerohedge.com/geopolitical/fergsuon-evergrandes-fall-shows-how-xi-has-created-china-crisis
  • https://www.zerohedge.com/energy/natgas-chaos-takes-first-hedge-fund-victim

 

 De grafieken zijn afkomstig van Montel.