Europa hoopt het wegvallen van Russische energiebronnen te compenseren met hernieuwbare energie, maar hoop kan in dit geval het uitstellen van teleurstelling betekenen.

Energie onafhankelijkheid is simpelweg niet mogelijk voor Europa, vooral als de prijs van olie en gas ook niet al te hoog mag zijn.

De vraag naar Russische energieproducten is afgenomen in Europa, maar de Europeanen hebben sinds begin van dit jaar meer dan €20 miljard betaald voor alleen al de gasimport.

De Europese Commissie heeft laatst nog een ambitieuze strategie gepubliceerd, een plan om tegen het einde van dit jaar de EU-afhankelijkheid van Russisch gas te reduceren. Maar in haar meest recente uitgebreide analyse van de energiesituatie waarin Europa verkeert, heeft het EC-programma mogelijk onopzettelijk aangetoond hoe moeilijk het voor Europa zal zijn om haar Russische import te vervangen.

Bovenstaand diagram illustreert hoe elk EU-lid afhankelijk is van Russisch gas, en hoe groot deze afhankelijkheid is.

Terwijl Oost- en Noord-Europese landen het meest afhankelijk zijn van Russische gasimporten, zijn landen in het westerse deel van de EU klaar om de import uit Rusland stop te zetten, omdat  zij over aanzienlijk aanbod beschikken vanuit Noorwegen en andere bronnen.

Veel EU-landen halen ook een groot deel van hun olie en gas uit binnenlandse productie.

De EU importeerde in totaal 155 miljard kuub (bcm) Russisch gas in 2021. Het voorstel van de EC is om dit met 2/3de terug te brengen aan het eind van het jaar. Een duizelingwekkend volume.

Om dit voor elkaar te krijgen moet de vraag naar energie worden gereduceerd als ook nieuwe bronnen worden gevonden. Een lastige taak omdat leveranciers meestal niet zo happig zijn om nieuwe markten te bedienen met weinig groeivooruitzichten.

De Financial Times ziet als mogelijke nieuwe energiebronnen voor Europa:

  • De verhoging van de LNG-importen, waarvan de EU hoopt dat het 50 bcm Russisch gas kan vervangen. Verreweg het belangrijkste deel moet hiervan komen.
  • Meer pijpleidingimport van andere handelspartners, zoals Noorwegen en Algerije. Dit kan een volume van 10 bcm vervangen.
  • Het uitbreiden van de productie van groen gas, ook wel biomethane genoemd, van bronnen als groen afval en mest. Dit zou 3,5 bcm kunnen vervangen.
  • Als alle huishoudens in de EU de thermostaat 1 graad Celsius lager zetten, kan 14 bcm worden bespaard.
  • Versnel de uitrol van zonnepanelen op daken wordt versneld, hiermee kan de vraag met 2,5 bcm worden verlaagd.

Om de LNG-doelstelling te halen, zal de EU dus het grootste deel van de vrije LNG moeten zien te op te kopen dat op de internationale markten te verkrijgen is.

De EU heeft haar hoop gevestigd op importen uit Qatar, Amerika, Egypte en West-Afrika. Amerika heeft gezworen om het LNG-volumes naar Europa dit jaar met 15 bcm te verhogen. Veel producenten van LNG verkopen echter alleen onder lange termijn contracten, met een voorkeur voor het snelgroeiende Azië. Er is wereldwijd slechts 50 bcm aan LNG beschikbaar voor Europa, en dat is de maximum hoeveelheid op basis van ICIS-gegevens.

Bron: FT