Het fundamentele vooruitzicht voor de oliemarkt blijft onverminderd positief, ondanks of juist dánkzij recente winstnemingen. Ook op basis van de forward curve en gezien de inflatoire druk zijn toekomstige prijzen goedkoop dan wel een goede koop te noemen.

Technisch: korte termijn moving averages

Vorige week draaiden de momentum-indicatoren en een aantal trendsignalen voor de olieprijs negatief. Dit zorgde voor golven aan verkoopdruk door korte termijnhandelaren. Hierdoor hebben grote speculanten inmiddels hun termijncontracten in ruwe olie afgebouwd tot een minimumniveau.

In de grafiek van de dagprijs van Brent Oktober 2021 (zie figuur 1) is goed te zien dat de prijs nu onder een aantal moving averages noteert. Deze 10-, 20- en 50-daags voortschrijdende gemiddelden bieden steun aan de prijs. Eenmaal neerwaarts doorbroken gaan deze steunniveaus fungeren als weerstand voor de korte termijn prijsactie. Dat geeft een signaal voor het speculeren op een verdere daling van de olieprijs.

Figuur 1: MA’s in dagelijkse candle grafiek van ruwe olie – Brent Okt 2021 ($/barrel).  Bron: Montel

Deze grafiek maakt gebruik van zogeheten candles. Deze grafiek is als volgt opgebouwd:

  • Een groene candle betekent een stijging.
  • Een rode candle betekent een daling.
  • Het gesloten rode dan wel groene gedeelte wordt de body genoemd. Deze geeft de openings- en slotkoers weer.
  • Een groene candle heeft een hogere slot- dan openingsprijs en voor een rode candle geldt het omgekeerde.
  • De streep boven en/of onder deze body wordt – indien aanwezig – de shadow van de candle genoemd, De shadow geeft de high en low aan voor de betreffende dag.
  • Deze opwaartse en neerwaartse extremen geven respectievelijk niveaus van weerstand en steun aan en worden in de technische analyse ook wel wicks genoemd.
  • Dit type candle grafiek kan ook op een korter (minuut) of langer (maand) tijdframe worden weergegeven.

Fundamenteel: voorraden, forward curve en inflatoire druk

Op basis van de recente prijsbewegingen lijkt het erop dat de recente olieprijsdaling wordt veroorzaakt door de kuddementaliteit van systematische handelaren. De fundamentele factoren die de olieprijs bepalen, zijn namelijk nauwelijks veranderd. Zoals de voorraadcijfers en onttrekkingen van vorige week laten zien, is de voorraadsituatie in ruwe olie en producten, benzine en stookolie, nog steeds aanzienlijk krapper dan een jaar geleden.

Ondanks het verzoek van president Biden lijkt OPEC+ niet bereid om meer olie op te pompen. Saudi-Arabië overweegt zelfs om de afgesproken productieverhoging uit te stellen door de recente prijszwakte. Daarom wordt verwacht dat de krapte op de oliemarkt blijft aanhouden, en dat de prijzen weer kunnen stijgen zodra de agressieve verkoopdruk van de laatste dagen is opgedroogd.

Het aantal long posities in termijncontracten olie is inmiddels gedaald tot een vrij laag niveau volgens de meeste maatstaven, als gekeken wordt naar de positionering in ICE Brent en Nymex WTI futures. Daarnaast is er nog steeds een positieve rollyield, ofwel een positieve opbrengst die verdiend wordt met het doorrollen van de eerstvolgende contractmaand naar de volgende contractmaand die goedkoper is (zie figuur 2). Aangezien speculatieve positionering sterk gecorreleerd is met deze implied yield, kan het handelen tegen deze opbrengst, in welke richting dan ook, erg risicovol zijn.

De winstnemingen van vorige week en de mogelijke opbouw van shorts zijn dan ook alleen op de neerwaartse prijsbeweging gebaseerd. De lange termijn technische indicatoren zijn nog steeds positief. Ze maken de recent opgezette short posities kwetsbaar, aangezien deze shorts ingaan tegen de huidige situatie van positieve rolopbrengst. Ook gaan deze posities in tegen de huidige inflatoire rugwind, waardoor het investeren in grondstofindices weer populair is.

Figuur 2: Backwardation in de Brent forward curve (20 augustus 2021). Bron: COMCAM.

Lange termijn macro-plaatje

Gegeven de krappe, wereldwijde voorraadsituatie geeft de prijsdaling naar het huidige niveau eerder een positieve setup voor een prijsstijging in de nabije toekomst. High prices kill high prices, low prices kill low prices. De vraag die resteert gaat meestal over termijn en timing.

Er is nog voldoende geld aan de zijlijn die de komende weken en maanden kan worden ingezet, zodra de mechanische verkoopdruk is afgenomen. Dan zullen bovengenoemde speculatieve fondsen geforceerd worden hun short posities af te dekken (short covering rally), dus terug te kopen en daarnaast eventueel nieuwe long posities opzetten op hogere niveaus. Het recente afbouwen van olie-exposure zal dus tijdelijk blijken. Deze reductie van long posities zal een springplank kunnen zijn voor een hernieuwde prijsopleving in de nabije toekomst. De bodem in de olieprijs kan afgelopen vrijdag al gezet zijn op $ 65 per vat waarmee, technisch gezien, een grote ABC-correctie afgerond zou kunnen zijn (zie figuur 3). Net als in geval van de S&P, die op het eind van een instabiele handelsdag ook terugveerde naar de ‘stabiliteit’ van de opwaartse trend.

Figuur 3: ABC pattern in candle chart crude oil – Brent Oct 2021 ($/barrel). Bron: Tradingview.com.

Conclusie en vooruitzicht voor elektriciteit en gas

De vooruitzichten blijven dus, ondanks recente winstnemingen, onverminderd positief. De prijszwakte in de energiemarkten zal van tijdelijke aard blijken te zijn. Het contract voor levering van Brent olie in december 2022 handelt rond $ 60 en ziet er goedkoop uit in de huidige inflatoire omgeving. Olieproducenten in de VS zien deze inflatiedruk al in hun boorbudgetten terug, waardoor de kosten voor deze producenten zullen toenemen. Hierdoor zal het verdere eind (backend) van de forwardcurve voor ruwe olie ondersteund blijven.

Als gekeken wordt naar de kalenderprijzen 2023 en 2024 van elektriciteit en gas, zijn deze ook goedkoop te noemen ten opzichte van 2022. Voor Nederlandse elektriciteit (baseload) bedraagt het prijsverschil tussen 2022 en 2023 maar liefst € 15. Tussen kalenderjaar 2022 en 2024 zit zelfs € 22. Met betrekking tot de TTF-gasmarkt zijn dezelfde relatieve prijsverhoudingen tussen deze kalenderjaren zichtbaar.