Cable pooling: meer wind en zon op één netaansluiting

Als de wind waait, schijnt de zon vaak niet. En andersom, op een zonovergoten dag waait het meestal niet. Door wind en zon slim te combineren op één aansluiting profiteert u maximaal.

Wind en zon slim combineren op één aansluiting

Wind- en zonneparken die dicht bij elkaar liggen kunnen daarom prima op één kabel of één aansluiting worden aangesloten, of te wel cable pooling. De voordelen voor zowel de klant(en) als de netbeheerder zijn groot, omdat er geen extra kabel wordt getrokken en de aansluiting maximaal wordt benut. In principe kunt u cable poolen met verschillende type opwekinstallaties, maar de combinatie van een windpark en zonneweide of – dak is het meest effectief. Hierbij is het windpark leidend, omdat een windinstallatie doorgaans een grotere aansluitcapaciteit nodig heeft dan een zonne-installatie.

Cable pooling maakt het mogelijk om een nabijgelegen wind- en zonnepark slim te koppelen: de energiebronnen worden dan op één netaansluiting aangesloten. Een windpark benut gemid­deld dertig procent van de netaansluiting en een zonnepark slechts tien procent. Er kan mogelijk tussen 2 en 4 GW extra zon opwek geplaatst worden door het combineren van zon en wind. Hier liggen enorme kansen om optimaal gebruik te maken van de energie uit zon en wind. Zo wordt de capaciteit van de elektriciteitskabel beter benut en wordt de energievoorziening stabieler.

Cable pooling in combinatie met grote afnemer

De techniek van cable pooling is ook te gebruiken voor het slim aansluiten van een nieuw wind- of zonnepark op bijvoorbeeld een grote afnemer van elektriciteit, zoals een datacenter, fabriek of bedrijventerrein.

Cable pooling is interessant vanwege de volgende redenen:

• U voorkomt ermee dat een nieuwe of grotere aansluiting aangelegd moet worden. Dit is omdat wind en zon elkaar meestal afwisselen. Als het flink waait, is er meestal weinig zon en andersom. Slechts een klein deel van de tijd is er zowel veel zon als wind. Alleen dan is het bij de combinatie van een zonne- en windinstallatie nodig om de stroom opwek te beperken, omdat de netaansluiting anders te klein is voor de hoeveelheid elektriciteit.
• Het beperkt congestie op het midden spanningsnet, en maakt dus meer opwekprojecten mogelijk. Door cable pooling gaat u effectiever om met de bestaande infrastructuur. De verwachting is dat op deze manier zo’n drie à vier gigawatt aan extra vermogen kan worden aangesloten op het bestaande elektriciteitsnet.
• In gebieden met schaarste kan door cable pooling nog extra zon geplaatst worden bij bestaande wind opwek installaties. Er hoeft dan niet gewacht te worden op een verzwaring van de infrastructuur. Op deze capaciteitskaart kunt u zien waar er knelpunten zijn in het Nederlandse elektriciteitsnetwerk.
• Het zorgt voor een stabielere energievoorziening. Omdat zon en wind elkaar afwisselen, is het opwekprofiel op jaarbasis meer in evenwicht.
• Zowel ontwikkelaars als netbeheerders besparen investeringen als er geen extra overdrachtsstations en kabels geplaatst hoeven te worden

Cable pooling varianten

Er zijn verschillende cable pool varianten mogelijk, afhankelijk van de situatie en het aantal betrokkenen:

• Een rechtspersoon combineert zon en wind op zijn eigen aansluiting
• Verschillende rechtspersonen op één aansluiting (MLOEA)
• Een gesloten distributie systeem door infrapoolen (GDS)

1. Een rechtspersoon combineert zon en wind op zijn eigen aansluiting

2. Verschillende rechtspersonen op één aansluiting (MLOEA)

3. Een gesloten distributie systeem door infrapoolen (GDS)

Figuren: eigen weergave, naar Netbeheer Nederland