CSRD versoberd, auditplicht blijft: wat geldt er nog voor uw bedrijf
Op deze pagina
Vanaf boekjaar 2027 moeten veel minder bedrijven over duurzaamheid rapporteren. De plichten rond energiebesparing blijven wel, en de energie-audit krijgt een nieuwe ondergrens. Wie de CSRD van zijn lijst schrapt, moet dus nog steeds naar zijn energiegebruik kijken.
De CSRD geldt straks alleen voor de grootste bedrijven
Vanaf boekjaar 2027 rapporteert alleen nog een onderneming met meer dan 1.000 werknemers én meer dan € 450 miljoen netto-omzet over duurzaamheid. Dat volgt uit Omnibus I, Richtlijn (EU) 2026/470, die op 26 februari 2026 in het Publicatieblad van de EU verscheen. Het eerste verslag onder de nieuwe drempel verschijnt in 2028. Nederland wil een lidstaatoptie gebruiken: bedrijven die vanaf boekjaar 2024 moesten rapporteren maar vanaf 2027 buiten de drempel vallen, worden dan vrijgesteld voor 2025 en 2026. Die regeling is nog niet aangenomen. Nederland moet de CSRD-onderdelen van de richtlijn uiterlijk 19 maart 2027 in eigen wet omzetten. Wie buiten de CSRD valt, mag vrijwillig rapporteren met de VSME. Op die standaard is de vrijwillige EU-standaard gebaseerd die de Europese Commissie op 3 juli 2026 heeft vastgesteld.
Voor een concern met een moedermaatschappij buiten de EU en de EER geldt vanaf boekjaar 2028 een aparte regel. De Europese dochter of vestiging moet dan een duurzaamheidsverslag over het hele concern openbaar maken als de moeder meer dan € 450 miljoen netto-omzet in de EU of de EER haalt en die dochter of vestiging meer dan € 200 miljoen.
De energie-audit hangt straks af van uw energiegebruik
Onder de herziene Europese energie-efficiëntierichtlijn (EED) bepaalt uw energiegebruik of u een energie-audit moet doen, niet langer uw aantal werknemers of uw omzet. Gebruikt uw onderneming, inclusief verbonden ondernemingen, gemiddeld over de afgelopen drie jaar meer dan 10 terajoule (TJ) per jaar, alle energiedragers samen, dan bent u auditplichtig. Dat is ongeveer 2,8 miljoen kWh. Bij 85 TJ of meer, gemiddeld over de afgelopen drie jaar en alle energiedragers samen, moet u een energiebeheersysteem invoeren, zoals ISO 50001. Een energieprestatiecontract of een milieubeheersysteem met audit kan vrijstelling geven. De Nederlandse wetgeving gaat naar verwachting na het eerste kwartaal van 2027 in. Tot dan geldt de huidige auditplicht.
Ook de energiebesparingsplicht blijft bestaan
Naast de audit blijft de energiebesparingsplicht, en die geldt per locatie. Gebruikt een locatie 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m³ aardgas(equivalent) of meer per jaar, dan moet u alle maatregelen nemen die zich in vijf jaar of minder terugverdienen. Daarover rapporteert u eens in de vier jaar. Een onderneming kan dus tegelijk een besparingsplicht per locatie en een auditplicht voor het geheel hebben. De beslisboom hieronder laat zien welke plichten voor u kunnen gelden.
Beslisboom: welke rapportage- en besparingsplichten gelden voor u?
| Vraag | Ja | Nee |
|---|---|---|
| 1. Heeft uw onderneming (op groepsniveau) meer dan 1.000 werknemers én meer dan € 450 mln netto-omzet? | CSRD-plicht; nieuw onder de CSRD vanaf boekjaar 2027 (eerste verslag 2028); rapporteert u al sinds boekjaar 2024, dan loopt die plicht door | Geen CSRD-plicht; vrijwillig rapporteren kan met de VSME-standaard |
| 2. Moest u al rapporteren vanaf boekjaar 2024, maar valt u vanaf 2027 buiten de drempel? | Naar verwachting vrijgesteld voor boekjaren 2025 en 2026 (Nederlandse lidstaatoptie, wet nog niet aangenomen) | - |
| 3. Gebruikt uw onderneming gemiddeld 85 TJ of meer per jaar (gemiddelde over 3 jaar, alle energiedragers)? | Energiebeheersysteem, bijvoorbeeld ISO 50001; bewijs uiterlijk 11 oktober 2027 | Ga naar vraag 4 |
| 4. Gebruikt uw onderneming (incl. verbonden ondernemingen) gemiddeld over 3 jaar meer dan 10 TJ per jaar? | EED-auditplicht: energie-audit eens in de 4 jaar; nieuw auditplichtig uiterlijk 1 april 2028 | Na invoering van de herziene regels geen EED-auditplicht. Tot dan geldt de huidige auditplicht voor grote ondernemingen. |
| 5. Gebruikt een locatie 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m³ aardgas(equivalent) of meer per jaar? | Energiebesparingsplicht: maatregelen met een terugverdientijd van 5 jaar of minder; eens in de 4 jaar rapporteren | Geen energiebesparingsplicht |
De belangrijke data tot en met 2028
Volgens RVO moet wie onder de herziene EED een energiebeheersysteem moet hebben, uiterlijk 11 oktober 2027 bewijs daarvan indienen, onder voorbehoud van de definitieve Nederlandse regelgeving. Wie 85 TJ of meer gebruikt, levert dan bewijs van een energiebeheersysteem in, samen met een lijst kosteneffectieve maatregelen. Bedrijven die door de nieuwe regels voor het eerst auditplichtig worden, hebben tot 1 april 2028 voor hun eerste audit. Bent u nu al auditplichtig, dan levert u binnen vier jaar na de vorige audit een nieuw rapport in, met een actieplan als het na de herziening valt. In dat actieplan noemt u per maatregel een omschrijving, de verwachte besparing, het jaar waarin u hem wilt uitvoeren, waarom u voor dat jaar kiest en eventuele voorwaarden of belemmeringen.
Deadlines CSRD en EED, 2026 tot en met 2028
| Wanneer | Regeling | Wat er gebeurt |
|---|---|---|
| 26 februari 2026 | CSRD | Omnibus I (Richtlijn (EU) 2026/470) verschijnt in het Publicatieblad van de EU. |
| Boekjaren 2025 en 2026 | CSRD | Voorgenomen Nederlandse vrijstelling (lidstaatoptie, wet nog niet aangenomen) voor bedrijven die vanaf 2027 buiten de nieuwe drempel vallen. |
| Na het eerste kwartaal van 2027 (verwacht) | EED | Nederlandse wetgeving voor de herziene auditplicht gaat in. Tot dan geldt de huidige EED-auditplicht. |
| Boekjaar 2027 | CSRD | Eerste boekjaar onder de nieuwe drempel (meer dan 1.000 werknemers en € 450 mln omzet); verslag in 2028. |
| 11 oktober 2027 | EED | Bewijs van een energiebeheersysteem (85 TJ of meer per jaar) en een lijst met kosteneffectieve maatregelen. |
| 1 april 2028 | EED | Eerste energie-audit voor bedrijven die door de nieuwe regels auditplichtig worden. |
Wat betekent dit voor u?
- Toets uw onderneming aan de nieuwe CSRD-drempel van meer dan 1.000 werknemers en € 450 miljoen netto-omzet.
- Bereken uw gemiddelde jaarlijkse energiegebruik over de afgelopen drie jaar, alle energiedragers en verbonden ondernemingen samen, en leg dat naast de grenzen van 10 en 85 TJ.
- Komt u boven 85 TJ uit en heeft u nog geen energiebeheersysteem? Het bewijs moet uiterlijk 11 oktober 2027 binnen zijn.
- Wordt u voor het eerst auditplichtig, plan de audit dan ruim voor 1 april 2028.
- Controleer per locatie of de energiebesparingsplicht geldt. De Wetchecker energiebesparing van RVO helpt daarbij.
Bronnen: EUR-Lex (Richtlijn (EU) 2026/470, 26 februari 2026), Europese Commissie (vrijwillige duurzaamheidsstandaard, 3 juli 2026), Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (CSRD, gecontroleerd 30 maart 2026; herziene EED-auditplicht, gecontroleerd 5 oktober 2026; energiebesparingsplicht, gecontroleerd 26 augustus 2026).
Geldt dit ook voor uw bedrijf?
Onze energiespecialisten kijken graag wat dit betekent voor uw aansluitingen, uw contract en uw inkoopsituatie. Vrijblijvend.
