Elektrificatie in Europa
Op deze pagina
De oorlog in Oekraïne, die de afhankelijkheid van de hele regio van Russische brandstofimport heeft verkleind, heeft de energie- en elektriciteitsvoorziening het afgelopen jaar voor vrijwel elk Europees land tot hoogste prioriteit gemaakt. Dit heeft voor veel Europese landen geleid tot een versnelling van de energietransitie, weg van fossiele brandstoffen. Toch blijft bijna de helft van de Europese landen afhankelijk van fossiele brandstoffen als primaire bron voor elektriciteitsproductie.
Elektriciteitsproductie in Europa
Europa is gestaag overgestapt op hernieuwbare energiebronnen voor de elektriciteitsproductie. Op dit terrein is het afgelopen decennium aanzienlijke voortgang geboekt. In 2011 waren fossiele brandstoffen (olie, aardgas en kolen) verantwoordelijk voor 49% van de elektriciteitsproductie in de EU, terwijl hernieuwbare energiebronnen slechts 18% voor hun rekening namen. Tien jaar later, in 2021, waren hernieuwbare energiebronnen bijna gelijk aan fossiele brandstoffen: hernieuwbare energiebronnen zorgden voor 32% van de elektriciteitsproductie in de EU en fossiele brandstoffen voor 36%.
Wind- en zonne-energie
De belangrijkste aanjager achter deze verschuiving naar hernieuwbare energiebronnen is de uitbreiding van wind- en zonneproductie. Deze steeg van slechts 8% van de elektriciteitsproductie in de EU in 2011 naar 19% in 2021. Dat lijkt misschien geen grote toename, maar in vergelijking met andere regio’s in de wereld staat het aandeel wind- en zonnestroom van de EU samen met Oceanië op de eerste plaats.
Daarnaast is waterkracht de meest voorkomende primaire bron van elektriciteitsproductie in Europa. Zij speelt een belangrijke rol in de levering van hernieuwbare energie. Kernenergie is daarentegen de grootste afzonderlijke bron van elektriciteitsproductie in de EU en in Europa als geheel. Kernenergie is de afgelopen decennia afgenomen. In 2001 was kernenergie verantwoordelijk voor een derde (33%) van de elektriciteitsproductie in de EU; in de 20 jaar daarna daalde dit naar 25%.
De primaire elektriciteitsbronnen van de grootste landen van Europa
De meeste grote Europese landen gebruiken nog steeds fossiele brandstoffen als hun grootste primaire elektriciteitsbron. Duitsland blijft sterk afhankelijk van kolenenergie, die van 2017 tot 2021 31% van de elektriciteit in het land opwekte. Ondanks de afhankelijkheid van deze koolstofintensieve fossiele brandstof groeit ook het aandeel wind- en zonne-energie in de elektriciteitsproductie. Dit is nu 33%: 23% voor windenergie en 10% voor zonne-energie.
Frankrijk is nog steeds sterk afhankelijk van kernenergie; kernenergie is verantwoordelijk voor meer dan de helft van de elektriciteitsproductie van het land. Italië, het Verenigd Koninkrijk en Nederland waren van 2017 tot 2021 alle drie hoofdzakelijk afhankelijk van aardgas voor hun elektriciteitsproductie. Van deze drie landen is Italië met 42% het meest afhankelijk van aardgas. Nederland staat op de tweede plaats (40%), met het Verenigd Koninkrijk als volger (38%).
Spanje is onder de grote Europese landen de winnaar in de overstap naar hernieuwbare energiebronnen. In de periode 2017-2021 was Spanje hoofdzakelijk afhankelijk van aardgas (29%). In 2022 daalde de bijdrage van aardgas in de elektriciteitsproductie naar 14%. Windenergie werd met een aandeel van 32% de primaire elektriciteitsbron.
Versnelling van de energietransitie in de EU
Sinds de Russische inval in Oekraïne is energieonafhankelijkheid in de EU van het grootste belang geworden. Landen hebben de kans aangegrepen om hun overstap naar hernieuwbare energiebronnen te versnellen.
Een nieuw rapport van Ember laat zien hoe de transitie in 2022 aanzienlijke voortgang heeft geboekt: in de elektriciteitsproductie haalden zonne- en windenergie (22%) voor het eerst aardgas (20%) in.
Hoewel de productie uit fossiele brandstoffen in de EU in 2022 toenam, werd medio 2023 verwacht dat deze in 2023 met maar liefst 20% zou afnemen. Als de EU deze versnelde verschuiving weg van fossiele brandstoffen kan volhouden, kunnen de primaire energiebronnen voor elektriciteitsproductie in de nabije toekomst veel meer hernieuwbare en koolstofarme energiebronnen omvatten.
Bronnen: IEA, Electricity Maps, Ember-rapport, Nicolo Conte
Geldt dit ook voor uw bedrijf?
Onze energiespecialisten kijken graag wat dit betekent voor uw aansluitingen, uw contract en uw inkoopsituatie. Vrijblijvend.
