Het EU-verbod op Russisch gas: wat het betekent voor uw gasprijs in 2027
Op deze pagina
De EU heeft besloten dat er vanaf 30 september 2027, in een enkele lidstaat vanaf 1 november 2027, geen Russisch gas meer de EU binnenkomt. Dat is geen voorstel meer maar een verordening met wettelijk vastgelegde data, met een noodrem. Voor Nederlandse bedrijven telt vooral wat dit doet met het aanbod op de Europese gasmarkt, waar ook uw gasprijs ontstaat.
Wat Brussel heeft besloten, en wanneer
De EU stopt de invoer van Russisch gas stap voor stap, en de laatste stap valt in het najaar van 2027. De Raad keurde Verordening (EU) 2026/261 op 26 januari 2026 definitief goed. Sinds 18 maart 2026 geldt het importverbod, met overgangstermijnen voor lopende contracten. Russisch LNG onder langetermijncontracten stopt op 1 januari 2027, Russisch pijpleidinggas op 30 september 2027. Dreigt een lidstaat zijn opslagdoel voor 2027 te missen, dan kan de Commissie die datum voor die lidstaat via een uitvoeringsbesluit naar 1 november 2027 verschuiven. Lidstaten moesten uiterlijk 1 maart 2026 een plan inleveren om hun aanvoer te spreiden. Er is wel een noodrem: bij een officieel afgekondigde noodsituatie in de gasvoorziening kan de Europese Commissie het verbod voor de getroffen lidstaten telkens voor ten hoogste vier weken opschorten, en die opschorting verlengen zolang de noodsituatie duurt.
Tijdlijn van het EU-verbod op Russisch gas
| Wanneer | Wat er gebeurt |
|---|---|
| 26 januari 2026 | De Raad keurt de verordening definitief goed. |
| 3 februari 2026 | De verordening treedt in werking, een dag na publicatie in het Publicatieblad. |
| 1 maart 2026 | Lidstaten leveren nationale diversificatieplannen in. |
| 18 maart 2026 | Het importverbod geldt; voor bestaande contracten lopen overgangstermijnen. |
| 1 januari 2027 | Russisch LNG onder langetermijncontracten stopt. |
| 30 september 2027 (of 1 november 2027) | Russisch pijpleidinggas stopt. |
Waarom het u raakt, ook zonder Russisch gas
U koopt gas op een Europese markt, en uit die markt verdwijnt aanbod. Volgens een schatting van de Raad was Russisch gas in 2025 nog 13% van de EU-invoer, goed voor meer dan € 15 miljard per jaar. Dat volume moet uit andere bronnen komen. De prijs op de TTF, de Nederlandse groothandelsmarkt voor gas, ontstaat uit dat Europese aanbod en de vraag samen. Hoeveel het verbod de prijs beïnvloedt, hangt af van wat ervoor in de plaats komt; dat staat niet vast. Wel begint deze winter krapper dan de vorige. Op 12 oktober 2026 was de Nederlandse gasopslag voor 62,96% gevuld, tegen 71,94% een jaar eerder. De Europese opslag stond op 73,94% (voorlopig cijfer), tegen 83,15%. Ook eind 2025 was de Europese opslag al laag: volgens ACER 62%, 10 procentpunt minder dan een jaar eerder.
Wat ervoor in de plaats kwam: meer LNG
In 2025 ving vloeibaar aardgas (LNG) het wegvallende Russische pijpleidinggas ruimschoots op. Volgens ACER, het Europese agentschap van energietoezichthouders, kwam er in 2025 356 TWh LNG bij, terwijl Russisch pijpleidinggas met 162 TWh daalde na het einde van de doorvoer via Oekraïne. Die verschuiving heeft een keerzijde. Volgens ACER (maart 2026) leveren de Verenigde Staten meer dan de helft van het LNG in de EU en 27% van al het gas. ACER wijst op het risico van prijsschommelingen en raadt aan het aanbod verder te spreiden. Tegelijk verwacht ACER dat er richting 2030 wereldwijd zo'n 250 TWh LNG-aanbod per maand bijkomt, ongeveer twee keer de huidige LNG-invoer van de EU. Eén kanttekening: ACER kijkt naar 2025. Ontwikkelingen op de energiemarkt in 2026 zitten nog niet in deze cijfers.
LNG vulde het gat van Russisch pijpleidinggas: verandering in EU-gasaanbod, 2025 tegenover 2024
Toon de cijfers
| Meer aanbod | Minder aanbod | |
|---|---|---|
| LNG | 356 TWh | - |
| Eigen EU-productie | 5 TWh | - |
| Overig pijpleidinggas | - | −12 TWh |
| Russisch pijpleidinggas | - | −162 TWh |
Wat betekent dit voor u?
- Ga er bij uw gasinkoop voor 2027 van uit dat de laatste Russische stromen dan wettelijk stoppen. Het is een besluit met wettelijk vastgelegde data, geen voorstel.
- Kijk in uw contract voor 2027 welk deel van uw prijs vastligt en welk deel meebeweegt met de TTF. Dat bepaalt hoe gevoelig u bent voor veranderingen in het aanbod.
- Houd er rekening mee dat Europa voor LNG sterk leunt op de Verenigde Staten en de wereldmarkt. Volgens ACER maakt dat de Europese markt gevoeliger voor prijsschommelingen.
- Volg de vulgraad van de gasopslag en de rapporten van ACER. Die laten zien hoe krap of ruim de markt is voordat u inkoopt.
- Zet 1 januari en 30 september 2027 in uw planning. Op die data stopt de invoer van het laatste Russische LNG en pijpleidinggas in de EU; in een enkele lidstaat loopt pijpleidinggas mogelijk door tot 1 november 2027.
Bronnen: Raad van de EU (26 januari 2026), EUR-Lex (Verordening (EU) 2026/261, Publicatieblad 2 februari 2026), ACER (Key developments in European electricity and gas markets, 16 maart 2026), GIE AGSI+ (gasdag 12 oktober 2026).
Geldt dit ook voor uw bedrijf?
Onze energiespecialisten kijken graag wat dit betekent voor uw aansluitingen, uw contract en uw inkoopsituatie. Vrijblijvend.
