Vol stroomnet? Zo krijgt u toch transportcapaciteit
Op deze pagina
Het stroomnet is op veel plekken niet de hele dag vol. 's Nachts en in rustige periodes is er vaak nog ruimte. Met een alternatief transportrecht of een flexibel contract kunt u die ruimte gebruiken, soms eerder dan wanneer u wacht op een vast transportrecht.
Vijf vormen naast het vaste transportrecht
Met een alternatief transportrecht krijgt u geen continu en volledig transport, maar toegang onder voorwaarden, tegen een lager nettarief. Er zijn drie vormen. Reststroom geeft transport op momenten dat er ruimte is; u hoort uiterlijk een dag vooraf wanneer en hoeveel. Blokstroom geeft transport binnen vaste tijdsblokken buiten de piek, bijvoorbeeld om een wagenpark 's nachts te laden. Het tijdsduurgebonden transportrecht (TDTR) van TenneT geeft in minimaal 85% van de uren volledig transport, ofwel 7.446 uur per jaar.
Daarnaast zijn er twee contractvormen die hier vooral relevant zijn. Met een groepstransportovereenkomst (GTO) delen grootverbruikers één transportcapaciteit en houden ze elk hun eigen aansluiting. Met een capaciteitssturingscontract (CSC) houdt u uw transportrecht, maar mag de netbeheerder het tijdelijk verlagen of verhogen, tegen een vergoeding.
Vijf manieren om toch transportcapaciteit te krijgen
| Vorm | Wie biedt het aan | Zekerheid | Kosten of opbrengst | Actief medio 2026 |
|---|---|---|---|---|
| Reststroom (volledig variabel) | Landelijke en regionale netbeheerders, in congestiegebieden | Alleen als er ruimte is; uiterlijk een dag vooraf hoort u wanneer en hoeveel | Nettarief ca. 50% lager | 5 |
| Blokstroom (tijdsblokgebonden) | Regionale netbeheerders | Vast binnen afgesproken tijdsblokken buiten de piek | Lager nettarief; u betaalt alleen de gecontracteerde uren | 212 |
| Tijdsduurgebonden transportrecht (TDTR) | Alleen TenneT (hoogspanningsnet) | Minimaal 85% van de uren (7.446 uur per jaar); beperking in maximaal 15%, aangekondigd uiterlijk 07:00 uur de dag ervoor | Nettarief ca. 50% lager | 20 |
| Groepstransportovereenkomst (GTO) | Netbeheerder met een groep grootverbruikers | De groep deelt één transportcapaciteit en verdeelt die zelf; ieder houdt de eigen aansluiting | Groep betaalt gezamenlijk; kW-tarieven over de groepspiek (netto bij invoeding en afname); geen vaste korting | - |
| Capaciteitssturingscontract (CSC) | Netbeheerder, uitvraag via GOPACS | U houdt uw transportrecht; de netbeheerder mag het tijdelijk verlagen of verhogen, op afroep of in vaste tijdsvensters | U ontvangt een vergoeding | 769 |
U levert zekerheid in en krijgt toegang of korting terug
De kern is een ruil: hoe minder zekerheid u nodig heeft, hoe meer er mogelijk is. Bij reststroom en TDTR is het nettarief ongeveer de helft lager dan bij een vast transportrecht. Bij blokstroom betaalt u alleen voor de gecontracteerde uren. Bij TDTR kondigt TenneT een beperking uiterlijk om 07:00 uur de dag ervoor aan, en die beperking beslaat maximaal 15% van de tijd.
Niet elke vorm is overal beschikbaar. Blokstroom bieden alleen de regionale netbeheerders aan, TDTR alleen TenneT op het hoogspanningsnet. Reststroom is nog beperkt inzetbaar, en de GTO is door de ACM vastgelegd maar volgens Netbeheer Nederland nog in ontwikkeling. Ook bestaande klanten kunnen hun vaste recht deels omzetten, bijvoorbeeld als ze een batterij of wagenpark buiten de piek laden.
Actieve overeenkomsten met een alternatief transportrecht, 2024 tot medio 2026
Toon de cijfers
| Blokstroom (regionaal) | TDTR (TenneT) | Reststroom | Totaal | |
|---|---|---|---|---|
| 2024 | 41 | 4 | 3 | 48 |
| 2025 | 142 | 10 | 10 | 162 |
| medio 2026 | 212 | 20 | 5 | 237 |
Het gebruik groeit snel. Op 30 juni 2026 waren er 237 actieve overeenkomsten met een alternatief transportrecht, tegen 162 eind 2025. Blokstroom is verreweg de meest gebruikte vorm.
Met flexibiliteit verdient u een vergoeding via GOPACS
Ook met een vaste aansluiting kunt u ruimte maken op het net en daarvoor betaald krijgen. Dreigt overbelasting, dan zetten netbeheerders congestiemanagement in en plaatsen ze een uitvraag op GOPACS, het platform voor congestiemanagement. Op 30 juni 2026 waren er 769 capaciteitssturingscontracten actief, samen goed voor ongeveer 4,4 gigawatt flexibel vermogen.
Vanaf 1 november 2026 kan ook een andere netbeheerder dan de uwe een CSC afroepen. In de praktijk gaat het vooral om TenneT, dat contracten van regionale netbeheerders kan inzetten voor het hoogspanningsnet. Wilt u flexibiliteit aanbieden via redispatch, dan heeft u een congestion service provider (CSP) nodig. In congestiegebieden kan de netbeheerder bedrijven vanaf 1 megawatt verplichten om flexibiliteit aan te bieden; afnemers hebben dan zes maanden om een CSP aan te wijzen.
We kunnen de groeiende vraag naar transportcapaciteit niet oplossen met alleen meer kabels en stations. We moeten de ruimte die er vandaag al is blijvend beter benutten, naast de continue uitbreiding van het stroomnet.
Wat betekent dit voor u?
- Staat u op de wachtlijst of plant u uitbreiding? Vraag uw netbeheerder welke alternatieve transportrechten in uw gebied beschikbaar zijn.
- Breng in kaart welk deel van uw verbruik u kunt verschuiven, zoals laden, koelen of een batterij. Dat bepaalt welke vorm bij u past.
- Zit u met andere bedrijven op één terrein? Bekijk samen of een groepstransportovereenkomst mogelijk is.
- Heeft u al flexibel vermogen? Dan kunt u dat via een CSC of redispatch aanbieden en er een vergoeding voor krijgen.
- Kiest u voor TDTR, zorg dan dat u in de 15% van de tijd waarin transport beperkt kan worden, kunt bijsturen.
COMCAM rekent graag met u door welke vorm bij uw situatie past.
Bronnen: ACM, Overzicht netcongestiemaatregelen (30 april 2025), Codebesluit groepstransportovereenkomst (11 december 2025) en Codebesluit operationalisering TDTR (23 april 2026); GOPACS, productpagina TDTR en nieuwsbericht Cross Operator-afroepen (21 september 2026); Netbeheer Nederland, Stand van de Uitvoering halfjaar 2026 en nieuwsbericht (5 oktober 2026), persbericht (2 april 2026).
Geldt dit ook voor uw bedrijf?
Onze energiespecialisten kijken graag wat dit betekent voor uw aansluitingen, uw contract en uw inkoopsituatie. Vrijblijvend.
