Marktanalyse24 min leestijd

Energiemarkt analyse 14 oktober 2026

De oorlog met Iran zet Golfveiligheid en marktbuffers in de schijnwerpers

Sinds de jaren ’70 wordt de meeste olie uit de Golf in Amerikaanse dollars geprijsd, beleggen de Golfstaten een groot deel van hun inkomsten in Amerikaanse activa en zijn de Verenigde Staten de belangrijkste veiligheidspartner in de regio. In een commentaar van 5 oktober beschrijft Nick Giambruno van International Man die elementen als een afspraak, en betoogt hij dat de oorlog met Iran die afspraak onder druk zet. Als de Golfstaten gaan twijfelen aan de Amerikaanse bescherming, kunnen ze volgens hem toenadering zoeken tot Iran en nauwere banden aangaan met China. Dat land biedt een termijncontract voor ruwe olie in yuan en een route van yuan naar fysiek goud.

Verschuivingen van die aard voltrekken zich in jaren, niet in weken. Op kortere termijn zijn de gevolgen van de oorlog zichtbaar in prijzen en handelsstromen. Saudi Aramco verlaagde zijn novemberprijs voor Aziatische kopers tot de grootste korting sinds juni 2020 en verhoogde die voor Europa met $3 per vat. Chinese raffinaderijen die hun Iraanse aanvoer kwijt zijn, betalen premies voor alternatieven zoals Russische ESPO.

De markt heeft bovendien minder ruimte om verstoringen op te vangen. Goldman Sachs schat dat de export uit de Golf weer op het niveau van 2025 ligt, en Brent noteert nog altijd boven $100 per vat. Topman Amin Nasser van Aramco zei op 5 oktober dat er minder dan 6 miljard vaten aan commerciële voorraden resteren, waarvan het grootste deel in de praktijk niet beschikbaar is. Vracht maakt inmiddels ongeveer 27% uit van de geleverde kostprijs van olie uit de Golf, tegen 3% in januari, en de Europese gasopslag stond op 10 oktober op 73,6%, tegen 82,9% een jaar eerder.