Europa gaat deze winter in met dunnere buffers in gas, diesel en noodvoorraden olie
Dunnere buffers maken de prijs gevoeliger voor elke verstoring, in beide richtingen.
Eén basisscenario laat een inkoper niet zien hoe breed die bandbreedte is geworden.
Europa gaat het stookseizoen in met lage gasvoorraden en aanhoudende verstoringen in het Midden-Oosten. Op 24 oktober was de gasopslag in de EU voor 74,7% gevuld. Duitsland, dat over de grootste opslagcapaciteit van Europa beschikt, stond op 61,5%, volgens gegevens van GIE AGSI+. Eerder deze maand, op basis van gegevens van 3 oktober, noemde IEEFA het niveau in de EU het laagste voor dit seizoen sinds het begin van haar reeks in 2011. Iran heeft de Straat van Hormuz opnieuw gesloten verklaard. Het aantal geregistreerde passages daalde op 18 oktober naar vier, tegen ongeveer 85 per dag voor de oorlog, volgens IMF PortWatch. Washington houdt vol dat de vaarroutes open zijn.
De rekening is al zichtbaar. Europa heeft dit jaar €100 miljard extra betaald voor geïmporteerde brandstof, zonder er één extra molecuul voor terug te krijgen, zei Commissievoorzitter Von der Leyen op 6 oktober in het Europees Parlement. Het EU Institute for Security Studies schat de extra energiekosten sinds 2022 op meer dan €900 miljard, terwijl de totale vraag is gedaald. De Europese gasprijs is meer dan verdubbeld sinds het begin van de oorlog in Iran, en de Commissie heeft consumenten gevraagd minder gas en elektriciteit te gebruiken.
Er komt enige verlichting, maar slechts ten dele. Meer Amerikaans LNG gaat naar Europa in plaats van naar Azië. Dat verkort de reizen en heeft de vrachttarieven op de Atlantische Oceaan teruggebracht naar het niveau van voor de oorlog. “Ik verwacht dat Europa de belangrijkste bestemming blijft voor marginaal Amerikaans LNG,” zegt onafhankelijk scheepvaartanalist Pratiksha Negi tegen Reuters, met verwijzing naar het tekort in de opslag. In de eerste zeven maanden van het jaar zijn ongeveer 55 nieuwe LNG-tankers opgeleverd, en voor het einde van het jaar volgen er nog 40 tot 45. Die schepen vergroten de transportcapaciteit; ze vervangen niet de volumes uit de Golf die ontbreken.
Eurocommissaris voor Energie Dan Jørgensen heeft gewaarschuwd voor “zeer hoge” olie- en gasprijzen deze winter, al verwacht hij geen problemen met de levering zelf. Gebaseerd op opslagcijfers lijkt het grootste risico deze winter in de prijs van het aanbod te liggen, meer dan in de fysieke beschikbaarheid ervan.
Op die prijs werken nu twee groepen krachten. Verstoringen in de Golf, lage voorraden en een koude winter zouden de prijzen opdrijven. Herstel van het aanbod uit de Golf, een zwakkere industriële vraag en een zachte winter zouden gasprijzen omlaag duwen. Analisten hebben beide doorgerekend. Alleen al voor gas lopen de gepubliceerde verwachtingen uiteen van een basisscenario van Citi van €56 per MWh voor het vierde kwartaal tot een stressscenario van Goldman Sachs van €150.
Een basisscenario beschrijft het midden van die bandbreedte. Volgens ons zit het inkooprisico aan de randen: in de volumes die nog niet zijn ingeprijsd wanneer een verstoring komt, of wanneer de prijzen wegzakken nadat een inkoper heeft vastgelegd. Dunnere buffers maken die randen breder. Daarom kijkt deze editie in elke markt naar de bandbreedte, en niet naar één getal.
