Wanneer de cyclus draait
De energiemarkt kent in de zomer van 2026 geen prijsstijging. Er vindt juist een structurele heroriëntatie plaats. Het kader dat de wereldwijde grondstoffenmarkten bijna vier decennia lang stabiel hield, een door de VS afgedwongen maritieme orde, handel in dollars en goedkoop kapitaal dat naar technologie vloeide, begint uit elkaar te vallen.
In een artikel op InternationalMan.com stelt de tegendraadse analist Chris MacIntosh dat de verschuiving van technologie naar energie al is ingezet en dat deze cyclus structureel groter is dan die van de afgelopen twee decennia. Het belangrijkste mechanisme is geopolitiek van aard: de Verenigde Staten en China hebben de materiële wereld onderling verdeeld. China domineert de markt voor kritieke mineralen, zeldzame aardmetalen en de toeleveringsketens die de energietransitie voeden; de VS beheersen de koolwaterstoffen, voedselvoorziening en de financiële infrastructuur van de wereldhandel. Toen China in april 2025 de export van zeldzame aardmetalen en magneten aan banden legde, kwam de kwetsbaarheid van de westerse productiesector onmiddellijk aan het licht. De parallel met olie is treffend: decennia van efficiëntieverbeteringen hebben de discretionaire consumptie weggevaagd, waardoor alleen essentiële toepassingen overblijven. Wat overblijft, kunt u niet zomaar vervangen.
De naoorlogse veiligheidsorde, waarbij de Amerikaanse marine de wereldwijde scheepvaart beschermde in ruil voor de dominante positie van de dollar, loopt ten einde. Niet omdat een regering ervoor heeft gekozen het te beëindigen, maar omdat de financiële haalbaarheid ervan is weggevallen. Defensie staat nu op de vierde plaats in de Amerikaanse federale begroting, achter Medicare en de sociale zekerheid en de stijgende rentekosten. De Hormuz-crisis van 2026 is het meest zichtbare gevolg: een verstoring van een strategisch knelpunt die de VS niet langer onvoorwaardelijk wil opvangen ten behoeve van haar handelspartners. Voor elk bedrijf dat zijn energie-inkoop over een meerjarige periode plant, is de relevante vraag niet of de prijzen zich zullen normaliseren – dat zullen ze immers doen – maar hoe de nieuwe uitgangssituatie eruitziet wanneer de oude veiligheidsarchitectuur niet meer functioneert zoals vroeger.